Lilith

 Tecavüz ve Modern Cinsiyet Savaþlarý

Camille Paglia


Camille Anna Paglia. 2 Nisan 1947 doðumlu A.B.D.�li kadýn yazar. 10 yaþýnda katýldýðý bir yaz kampýndan "Bir önlezbiyenlik cennetiydi." diye bahsedecek kadar "aggressive" bir çocuk. Daha 16 yaþýndayken Amerikan kadýnlarý için fýrsat eþitliði konulu bir mektubu Newsweek�de yayýmlanmýþ. Yale mezunu. �68 hareketinin ateþli kadýn haklarý savunucusu. Feministlerin "pek" sevmediði bir isim. 1989�dan beri sigara içmiyor. 1991�den beri Philadelphia University of the Arts�da Toplumbilim profesörü. Rock müzik ve Amerikan futbolu hayraný. Aslýnda aynanýn ne önünde ne de ardýnda. Aynayla "sýr" arasýnda...

Tecavüz, medeni toplumlarda hoþ görülemeyecek bir rezalettir. Ancak, tecavüzün olduðundan daha çok ciddiye alýnmasý için adeta savaþ baþlatan feministler, genç kadýnlardan cinsellik hakkýndaki gerçekleri saklayarak onlarý tehlikeye atmaktadýr.
Tecavüzün ciddiyeti veya iticiliði özel bir abartýyý gerektirmez. Zorla sahip olma olgusunun yeni bir olay deðil, aksine yazýlý tarih boyunca, kadýnlarýn kâbusu olduðunu biliyoruz. Bir zamanlar babalar ve aðabeyler kadýnlarý tecavüzden korurlardý. Bir zamanlar tecavüzün cezasý idamdý. Çok deðil, yakýn bir tarihe kadar tecavüzcülerin býçaklandýðý, hadým edildiði ve kýzgýn güneþin altýnda ölüme terkedildiði zalim bir Ýtalyan geleneðinden geliyorum ben.
Ama eski klanlar ve yöresel kabileler artýk daðýldýlar. Þehirlerde ve evlerimizden uzak üniversite kampüslerinde genç kadýnlar savunmasýz durumdalar. Ne yazýk ki feminizm onlarý bu gerçeðe karþý hazýrlamýyor. Feminizm, devamlý iki cinsin eþit olduðunu savunup, kadýnlarýn her yere gidebileceklerini, herþeyi söyleyebileceklerini ve ne isterlerse giyebileceklerini söylüyor. Kazýn ayaðý öyle deðil iþte... Kadýnlar her zaman cinsel tehdit altýndaydý ve her zaman öyle kalacaklar.
Erkek öðrencilerimden biri geçenlerde, Mýsýr�daki Büyük Piramid�in ara yollarýndan birinde bir gece geçirmiþ. Bana ay�ý, kumu, o kadim sessizliði ve ürkütücü yankýlarý anlattý. Böyle bir olay benim baþýmdan geçemez. Ben bir kadýným ve orada güvende olacaðýmý düþüncek kadar aptal deðilim. Ben, tek baþýna çýkýlan maceralar dünyasýnýn hep dýþýnda kalacaðým. Ýþte böyle üzücü gerçekleri kadýnlarýn hep bilmelerine raðmen feminizm, abuk subuk kusursuz dünya fantezileriyle genç kadýnlarýn gerçeði görmelerine negel oluyor.
Her fýrsatta toplumsal adaletsizliðe karþý savaþ açmamýz gerektiði kesin. Ancak deðiþmez bazý gerçekler var. Kökeni biyolojiye dayanan cinsiyetler arasý farklar mevcut. "Akademik Feminizm" toplumsal yapýlanma konusunda bir yanýlgýya düþmüþ durumda. Onlara göre, bizi biz yapan, tümüyle çevremiz. Bu fikir Rousseau�dan çýkmadýr. Rousseau da yanýlmýþtýr. Saçma Fransýz dil kuramlarýnýn gaza getirdiði akademik ortamdaki feministler, hala birbirlerine ayný boþ sloganlarý tekrarlayýp duruyorlar. Cinselliðe bakýþlarý toy ve iffet yüklü. Öyle ki bugünlerde cinselliði feministlere býrakmak, tatile çýkarken köpeðinizi hayvan doldurucusuna býrakmaya benziyor.
Ýki cinsiyet savaþ halinde. Erkekler, annelerinin ezici etkisinden sýyrýlýp bir kimlik için mücadele etmek zorunda. Kadýnlarýn, kadýn olduklarýný anlamalarý için adet görmeleri yeterli. Erkekler ise erkek sayýlmak için bir riske girmek ya da baþka bir erkeðin erkekliklerini onayladýðýný duymak zorunda. Bir oðlanýn erkeðe dönüþmesinin bir baþka yolu da, bir kadýnla cinsel iliþkiye girmekten geçiyor.
Üniversiteli genç erkeklerin hormonlarý beyinlerine vurmuþ durumdadýr. Annelerinden yeni ayrýlmýþ ve bir erkek kimliði arayýþý içinde dolanýp dururlar. Bu da onlarý kalabalýkken tehlikeli yapar. Bir "Erkek Öðrenci Birliði" partisine giden kadýn, dikenli kaktüslerin ve duman tüten tabancalarýn kol gezdiði "Testosteron Vadisine" adým atmýþ demektir. Ýlle de gidecekse, tehlikeye karþý uyanýk olmalýdýr. Partiye kýz arkadaþlarýyla gelmeli ve kýz arkadaþlarýyla ayrýlmalýdýr. Böyle bir partide zilzurna sarhoþ olan kadýn bir ahmaktýr. Böyle bir partide, öðrenci birliðinden bir "kardeþ"le yukarý odaya yalnýz çýkan kadýn dangalaðýn önde gidenidir. Feministler bu dediklerime "kurbaný suçlamak" diyorlar. Ben ise sadece "mantýk" diyorum.
Son yýllarda feministler, müridlerinin beyinlerini þu yargýyý söyletmeðe proglamlýyorlar: "Tecavüz, bir cinsellik suçu olmasýndan ziyade bir þiddet suçudur". Bu þirinlik taslayan ucuz Shirley Temple numaralarý genç kadýnlarý felakete sürüklemiþtir. Saðolsun feminizm! Kadýnlar artýk sýnýfta yanlarýnda oturan temiz aile çocuðu tipli oðlanýn tecavüze yeltenmesini imkansýz buluyorlar.
Þiddet ve erotizm birbirlerine derinden baðlýdýrlar. Erkeðin genlerinde avlanma, iz sürme ve avýný yakalama içgüdüleri programlanmýþtýr. Kuþaklar boyu dikkatle yürütülen bir ahlaki eðitimle ancak, erkekteki saldýrgan ve anarþist eðilimler dizginlenebilir. Feminizmin bilmeden öne sürdüðü gibi toplum düþman deðildir. Aksine toplum, kadýnlarý tecavüzden koruyan bir kalkandýr. Feminizm, [with its Carry Nation represiveness] erkekler için tecavüzün uyarýcý ve erotik yönünü hele hele toplu tecavüzün bulaþýcý çýlgýnlýðýnýn çekiciliðini göremiyor. Tecavüzün beraberinde getirdiði anlamlarý anlayamayan kadýnlar, kendilerini tecavüzden koruyamaz.
"Buluþma üzerine tecavüz" (date-rape) tartýþmasý, feminizmin, çökmeye yüz tutmuþ temellerinin üstüne yüz üstü çakýlmasýnýn resmidir. 60�larýn kuþaðý olarak bizler, tarihte takdire þayan bir þekilde, küfürlü konuþan, sabahlara kadar içip sarhoþ olan -kýsacasý erkek gibi davranan! - ilk kýzlardýk. Sonsuz cinsel özgürlük ve eþitlik peþindeydik. Ama zaman ilerledikçe, katý gerçeklerle yüzleþmek zorunda kaldýk. Çifte standartlar aslýnda kadýnlarý koruyordu. Her þey serbest ve eþit olunca, kaybeden taraf kadýnlar oluyor.
Bugünün genç kadýnlarý ne istediklerini tam bilemiyorlar. Feminizmin onlara cinsel mutluluk getirmediðini anladýlar. "Buluþma üzerine tecavüz" üzerine çýkan bunca münakaþa, bizim kuþaðýmýz tarafýndan yerle bir edilen cinsel tabularýn tekrar yerli yerine oturtulmasýnýn bir yolu sadece. Çünkü cinsiyetlerde deðiþen pek bir þey yok. 50�li yýllarda, kývrak zekalý kadýnlarýn, azgýn erkeklerin onlarý yataða atmak için çevirdikleri binbir dolabý nasýl atlattýklarýnýn anlatýldýðý komedi filmi Where The Boys Are (1960) þu an için de geçerli. Düðüm noktasý olan "buluþma üzerine tecavüz" alt-kurgusu (sub-plot) mükemmel sergilenmiþ. Kurban rolündeki Yvette Mimieux, diðer kadýnlarýn gözünde son derece bariz olan hatalarý birbiri ardýna iþler ve erkeklerin niyetlerini ve kiþiliklerini yanlýþ yorumlayarak kýz arkadaþlarýndan uzaklaþýp, erkekler grubunun içinde kendini hapseder. Where The Boys Are, gerçekleri konuþur. Kur yapmanýn, yüzeyde görünenin aksine, sýrf sözcüklerin deðil ayný zamanda bilinç altýný hedefleyen iþaretlerin kullanýldýðý tehlikeli bir oyun olduðunu gösterir.
Ne politically-correct söylemle kafayý bozmuþ "Militan Feminizm", ne de bilgi ve deneyimin dil tarafýndan oluþturulduðunu savunan "Akademik Feminizm", dil-öncesi ya da dil-dýþý iletiþimi anlayamaz. Cinselliðin politikasýna yoðunlaþmýþ olan feminizm, cinselliðin bedenle iliþkisini tam olarak göremiyor. Cinsel istek ve uyarýlma gibi duygular her zaman sözcüklerle ifade edilemezler. Zaten bu yüzden kadýnlar ve erkekler birbirlerini tam olarak anlayamýyorlar.
Geleceði yeniden þekillendirmekle uðraþan feminizm, kendisini cinselliðin tarihi yönünden uzaklaþtýrdý. Edebiyat, sanat ve dindeki cinsel mitleri bastýrarak görmezden geldi. O mitler ki bize cinselliðin gizemini, tutkusunu ve karmaþýklýðýný halen gösteriyorlar. Mitolojide, erkeðin cinsel buhranlarýný ve kadýnlarýn iktidar güçlerinden nasýl korktuklarýný görüyoruz. Cinsel þiddetin büyük bir kýsmý, bu korkudan duyulan psikolojik zayýflýðýn bir yansýmasýdýr. Bir kadýnla baþ etmeye birden fazla erkeðin gücü gerekir. Kadýnlarýn doymak bilmeyen tatminsizliði süregelen bir temadýr. Clara Bow, bir söylentiye göre, hafta sonlarýnda bütün USC futbol takýmýnýn ateþini söndürme iþini tek baþýna üstlenmiþtir. Marilyn Monroe, "Elmaslar Bir Kýzýn En Ýyi Arkadaþlarýdýr" þarkýsýnda konga dansý yapan, smokinler giyinmiþ bir grup erkeði peþinden sürükler. Cher, "Zamaný Geriye Alabilseydim Eðer" þarkýsýnýn video-klibinde yarý çýplak halde pembe bir topun üzerinde ata biner gibi oturarak çýðlýklar içinde bir grup denizciyi zývanadan çýkarýr. Feminizm, toplumsal güce duyduðu imrenmeyle, kadýnýn kozmik cinsel gücüne karþý kör bir þekilde yol almaktadýr.
Tecavüzü anlamak için geçmiþi araþtýrmak lazým. Cinsel uyum hiçbir zaman olmadý, hiçbir zaman da olmayacak. Kadýn, doðanýn kýzýl ateþi olan kendi cinselliðinin tüm sorumluluðunu üzerine almak zorundadýr. Nereye ve kiminle gittiði konularýnda her zaman dikkatli ve uyanýk olmak zorundadýr. Bir hata yaptýðý zaman, sonuçlarýný üstlenmeli ve özeleþtiri yoluyla o hatayý tekrarlamamaya özen göstermelidir. Kampüs�teki "Güzin Abla�ya" koþmak, güçlü kadýnlara yaraþan bir hareket deðildir. Hele suçlu erkeklerin isimlerini tuvalet duvarlarýna kazýmak, basbayaðý ödlekliktir ve çocukçadýr.
Ýtalyan hayat felsefesi, yüksek-enerji çarpýþmalarýný destekler. Erkek bir öðrenci göðüsleriniz hakkýnda uygunsuz bir yargýda mý bulundu? Kampüsteki demir bakirelerin yanýna aðlaya sýzlaya koþacaðýnýza, derhal müdahalede bulunun. Hiç gecikmeden, o anda... "Sesini kes ve ait olduðun ahýra geri dön, salak!" deyin. Genelde bu tür bir yaklaþým kullanan kadýnlar daha az tacize uðrarlar. Etrafta fazlasýyla her an eriyecek tereyað kalýplarýymýsþ gibi duran, toy, devamlý kendine acýyan budala kadýnlar görüyorum. Tam Yvette Mimieux sendromu iþte: Beni mutlu edin, yakýnmalarýmý dinleyin. (Listen to me weep when I�m not.)
"Buluþma üzerine tecavüz" konusu þimdiden - sýkýcý ve muhafazakar Akademik Feministler ve þýmarýk zengin öðrenciler yoðunluðunun yüksek olduðu kuzeydoðu yakasý kampüsleri saðolsun - propagandaya boðulmuþ durumda. Aileleri tarafýndan ilgi görmemiþ zengin çocuklarýn dalavereci gücünden sakýnýn. Onlar, bir kampüsü cinsel günah konulu sabun köpüðü dramalar topluluðuna çevirip ardýndan da ebeveynleri katarak duygu sömürüsü yapmaya bayýlýrlar. Ve cinsel aydýnlanma için sakýn ha, daðlar kadar kitap üreten ama hiçbir zaman hayata belirgin bir þekilde bakamayan akademik ortamdan medet ummayýn...
"Buluþma üzerine tecavüz"ün tek çözümü kadýnlarýn oto-kontrolü saðlamalarý ve kendini bilmede yatar. Bir kadýnýn en büyük savunma aracý kendisidir.

(Çev: Cem Ülgen) (a)lt.zin(e) Sayý 5.

Ýnternet kaynagý; lilith kolektifi

 Neden Feminist Anti-Militarizm?

Cynthia Cockburn / 01 Mart 2003

Çeviren : Ayþan Sönmez

Bu yazý, Feministçerçeve 2004'te yer alan "Savaþ Hâlâ Savaþ..." adlý dosyadan alýnmýþtýr.

Militarizme ve savaþa karþý çýkan kadýn örgütlerinde, kendimize sýkça �Biz neden bir kadýn örgütüyüz?� diye sorarýz. Genellikle de, bu soruyu cevaplamadan bir diðerine atlarýz: �Biz feminist miyiz?�. Yaptýklarýmýza bir mantýk arýyoruz. Bunu açýklýða kavuþturmanýn iyi bir nedeni var: Bu, bizim eylem stratejilerimizi ve sözcük seçimimizi þekillendirebilir. Bu makalede olasý cevaplar üzerine sesli düþünmeyi amaçlýyorum.

�Genler� mi, yoksa �hayat tecrübeleri� mi?

�Neden kadýnlar� sorusunun kýsa fakat ayný zamanda tehlikeli bir cevabý var. Þöyle denilebilir: �Barýþtýrýcý olmak kadýnlarýn doðasýnda vardýr, biz doðamýz gereði anlayýþlý ve þefkatliyiz, bu genlerimizde var, bu doðurganlýðýmýzla ilgili bir durum.� Bunun tehlikeli bir fikir olmasýnýn ilk nedeni, kanýtlarýn bu fikri mütemadiyen yanlýþlamasýdýr: Barýþ hareketindeki her bir kadýna karþýlýk, askeri bölükleri cesaretlendiren baþka bir kadýn vardýr. Kadýnlarýn doðalarý gereði saldýrgan olmamalarýný beklemek, hayal kýrýklýðýna davetiye çýkarmaktýr.

�Kadýnlar doðalarý gereði barýþtýrýcýdýr� ifadesinin tehlikeli olmasýnýn ikinci nedeni, bu ifadenin özcü olmasýdýr. Yani, bu, �kadýnlar�ý (ki gerçekte son derece çeþitlidir) �kadýn�a, Tanrý�nýn veya doðanýn bahþettiði, nitelikleri ve rolü kaçýnýlmaz ve karþý çýkýlamaz, esasa dair bir þeye indirger. Farklýlýðýn özcü açýklamalarý sadece kadýnlar ve erkeklerle ilgili meselelerde deðil, ortaya çýktýðý her yerde kötü bir þeydir. �Kan ve gen baðý� üzerinden tanýmlanan etnik kimlikler de eþit derecede tehlikelidir. Aslýnda, �kökenler�e baþvuran kimlik tanýmlarý, asla iddia ettiði gerçek hikayeler deðillerdir, siyasi projelerdir.

�Neden kadýnlarýn barýþ hareketi diye bir þey var?� sorusunun daha uzun cevabý, cinsiyet yerine toplumsal cinsiyet kavramýna dayanýr. �Toplumsal cinsiyet� kavramý yeterince uysal bir kavram gibi görünüyor. Oysa, tarihin akýþý içinde, cinsiyetler arasýndaki farklýlýðýn önemli bir bölümünün aslýnda genetik olmayýp toplumsal olarak üretildiði fikri, devrimci olmuþtur. Ýçinde yaþadýðýmýz kültürlerde, evde, okulda, þampuan ve otomobil üreten þirketlerin pazarlama departmanlarýnda, kadýnlarý ve erkekleri belirli bir kalýba göre üretmek için, ikisini benzerler olarak sunmaktan ziyade tamamlayýcý, bir elmanýn iki yarýsý olarak göstermek suretiyle muazzam miktarlarda sürekli bir çalýþmayla yatýrým yapýlýyor. Neyse ki bazýlarýmýz bu süreçten kaçýp kurtulabiliyor -en azýndan birey olarak her birimizin diðerinden enteresan biçimlerde epeyce farklý olabildiðimizi görebilecek kadar.

Bu toplumsal olarak cinsiyetlendirme sürecinin hem sebebi hem de sonucu olarak, kadýnlar ve erkekler bir hayli farklý yaþam deneyimlerine sahip olurlar. Sadece dört boyutunu seçebiliriz: Ev içi yaþam, iþ, savaþ ve dezavantaj deneyimi. Ev içinde, çok açýktýr ki, gündelik yaþamýn sürdürülmesi için çoðu kadýn çoðu erkekten daha fazla zaman harcar. Pek çok kültürde, çocuklarý besleyip yetiþtiren, alýþveriþ ve yemek yapan, çamaþýr bulaþýk yýkayan, temizlik yapan, hasta ve yaþlýlara bakan ve saðlýk sistemi, okul sistemi, sosyal refah sistemiyle ailelerimiz lehine iliþkiye geçen bizleriz. Ve bu sorumluluklarý yerine getirmeye uygun tavýrlar ve beceriler ediniyoruz.

Farklý ücretli iþlerde çalýþmak da, ayný þekilde, farklý ilgileri ve yetenekleri þekillendirir. Ekonomik yaþamda, teknolojideki ve iþ piyasalarýndaki deðiþimlere raðmen, cinsiyete dayalý belirgin bir iþbölümü hâlâ var. Birçok kadýn, evde zaten karþýlýksýz yaptýklarý türden iþlerden para kazanýyor. Hizmet sektöründe, kiþisel bakým da dahil, kadýnlar baþý çekiyorlar. Akademik yaþamda, dil alanýnda, beþeri ilimler ve sosyal bilimlerde daha çok kadýn uzmanlaþýyor. Rekabetçi ve bazen saldýrgan kültürleri barýndýran iþ, siyaset ve devlet kademelerinde erkeklerden daha az kadýn var.

Üçüncüsü ve bizimle bilhassa ilgili olaný, savaþýn cinsiyete dayalý bir ayrýmýnýn olduðudur. Ýlk önce þunu belirtmek gerekir ki, erkeklerden daha az sayýda kadýn, militer ve paramiliter[1] güçlere katýlýr. Kadýnlar bazen þiddetin bizzat uygulayýcýsý olurlar, ancak bu ayýrt edici bir özellik deðildir. Savaþ politikalarýnýn belirlendiði ve ordularýn yönetildiði yüksek mevkilerde kesinlikle çok sayýda kadýn yoktur. Dolayýsýyla, kadýnlarýn militarist düþünceye daha az yatýrým yapmýþ olabileceðini varsaymak anlamlýdýr.

Son olarak, pek çok sosyal sýnýftan ve pek çok ülkeden kadýn, bir cins olarak dezavantajý ve eþitsizliði tecrübe eder ve bu onlarý bazen biraraya getirir. Bunun bir yönü kadýnlarýn sýk sýk erkekler tarafýndan uygulanan, cinselleþtirilmiþ kiþisel þiddete maruz kalmalarýdýr. Kadýnlar, bu yüzden, erkeklerin þiddeti öðrendiði ve onlarý erkekler olarak kadýnlara saygýsýzlýk etrafýnda birbirine baðlayan belli eril kültürler, þiddet ve militarizm arasýnda bir baðlantý olduðunu görmeye baþlarlar.

Toplumsal cinsiyete baðlý olarak farklýlaþtýrýlmýþ bütün bu deneyim, yaþamýn tecrübe ettiðimiz toplumsal cinsiyet özelliði, kadýnlar ve erkekler arasýndaki hem görüþ hem de kültür farklýlýðýný açýklamaya yeter. Görüþ: kamuoyu yoklamalarýnda karþýmýza çýkan çarpýtýlmýþ istatistikleri ele alalým; týpký, erkeklerin %38�inin, kadýnlarýnsa sadece %23�ünün Irak�a yönelik bir saldýrýdan yana olduðunu gösteren Guardian�ýn ICM adlý araþtýrma þirketine yaptýrdýðý en son kamuoyu yoklamasýndaki gibi. Kültür: kadýnlarýn ve erkeklerin genellikle farklý altkültürleri ortaya çýkardýðý düþünülür -buna kadýnlarýn sýkça dile getirdiði, �iþleri kendilerine göre yapabilmek� için kadýn gruplarýyla çalýþmayý sevdikleri gerçeði tanýk gösterilir.

Dolayýsýyla, özetleyecek olursak, kadýnlarýn farklýlýðýna dair özcü bir inancýn kati surette faydasýz olduðunu düþünüyorum. Diðer yandan; deneyim farklýlýklarý üzerinden düþünüldüðünde toplumsal cinsiyete özgü yaþam biçimleri yardýmcý olabilir.

Ortak bir zemin bulmak

Mesela, barýþ için kadýn aktivizminin belirli türleri için asýl eksen budur. Pek çok ülkede, silahlý çatýþmalarda farklý �taraflar�da yer alan kadýnlar, kadýnlar olarak ortaklaþtýklarý ihtiyaçlarý bulmak suretiyle, birbirleriyle çalýþma ittifaklarý oluþturmuþlardýr. Bu konuda verilebilecek bilinen bir örnek Kuzey Ýrlandalý kadýnlardýr. Belfast�ýn merkezinde, ekonomik ve toplumsal sýkýntýlarýn yaþandýðý mahallelerde oturan iþçi sýnýfýndan kadýnlar, on-onbeþ yýl önce biraraya gelmeye baþladýlar ve çoðunluðu Katolik veya Protestan olan mahallelerinde kadýn toplum merkezleri kurdular. Hepsinin üzerinde ortaklaþtýðý zemin, kadýnlarýn yoksulluk içindeki ailelere bakarken yaþadýklarý sýkýntý, ev içi þiddete maruz kalmak, yerel yönetimden kötü hizmet görmek, polis ve askerin tacizi ve mahallelerinde hüküm süren paramiliter örgütlere yeniyetme oðullarýný kaptýracaklarýna dair sürekli bir korkuydu. Sonunda, ikinci bir adým olarak, bu kadýn merkezlerinden bazýlarý, ayný ortak zemini, milliyetçi ve birlikçi[2] mahallelerin kadýnlarý arasýnda bir köprü oluþturabilmek için yeterli buldu. Araþtýrmamda Bosna, Ýsrail ve Kýbrýs�taki çatýþma hatlarý boyunca kadýn ittifakýnýn örneklerini buldum, benzer örnekler eminim diðer pek çok ülkede de vardýr.

Belki ayný sonucu Britanya�daki kendi etkinliðimizde de görebiliriz. Biz burada, diðer ülkeleri sömürgeleþtiren, ekonomik ve militer gücünü genellikle sorumsuzca deniz aþýrý kullanan bir ülkenin sakinleri olarak, Belfast�taki kadýnlardan çok farklý bir durumdayýz. Ancak, muhtemelen biz de, savaþý bilfiil tecrübe eden kadýnlarla -örneðin Filistinli, Afgan veya Iraklý kadýnlarla- dayanýþma çalýþmasýnýn temeli olarak ayný söylemden, �kadýnlarýn paylaþtýðý yaþam deneyimi�nden yola çýkabiliriz.

Feminizme baþvurmak

Ancak, �kadýnlarýn ortaklýklarý� söyleminin bizi götüremeyeceði bir nokta olduðunu belirtmek isterim. Öncelikle, kadýnlarýn sahip olduðu farklý deneyim, kadýnlarý �kadýn meselesinin� ötesine geçirmek durumunda deðil. Bunun, dezavantaj yaratan bir sistemin eleþtirisine yönelmesi gerekmez. Dahasý, kadýnlarýn dayanýþmasýndan kadýnlarýn antimilitarizmine geçiþi saðlayan otomatik bir adým yoktur. Bunlar birbiriyle iliþkili fikirler ve pek çok kadýn her ikisiyle de ilgileniyor -ancak bunlar ayný þey deðildir. Bu noktada, bana kalýrsa, feminizme baþvurmaktan baþka alternatif yok. Feminizm kadýnlarýn çoðunun, hatta aktivist kadýnlarýn bile rahatsýz olduðu bir sözcüktür. Bu meseleyi feminist düþünce açýsýndan tartýþmak istiyorum ve bunu iki þekilde yapacaðým.

Öncelikle, feminizm sözcüðünden rahatsýz olmamýzýn nedeni, kýsmen bu sözcüðün kadýnlarýn sürüden ayrýldýðýný, eþitlik talep ettiðini, özerk davrandýðýný, yeni bir politika ürettiðini görmek istemeyenler tarafýndan negatif bir þeye, çirkin bir þeye dönüþtürülmüþ olmasýdýr. Kadýnlarýn özgürlüðünün kendi düþmanlarýna sahip olduðunu kabul etmek zorundayýz. Onlar, feminizmi telafuz edilemez bir sözcük haline, pek çok farklý toplumsal sýnýftan, etnik gruptan ve ülkeden kadýnýn kendi üzerlerine iliþtirmeye dayanamadýklarý bir etiket haline getirdiler. Kiþisel olarak ben, bu konuda cesur olmamýz ve ýsrarcý davranmamýz gerektiðini düþünüyorum.

Bununla birlikte, feminizmin itibarýnýn iadesini talep ederken, bu sözcükle tam olarak ne kastettiðimizi belirtmek zorundayýz. Bu yüzden, feminizm lehine kanýtlar sunmak istediðim ikinci yön, bir kimlik olarak feminizmi, bir program olarak feminizmden ayrýþtýrmaktýr. Amerikalý siyah feminist bell hooks, kendimizi �Ben bir feminist miyim?� diye sorarak sýnamak durumunda olmadýðýmýzý ileri sürer. Gerektiðinde feminist kimlik olmadan da yapabiliriz. Ancak, feminist bir çözümleme ve eylem programý olmadan yapamayýz.

Feminizmler arasýnda seçim yapmak

Fakat hangisi? Çünkü tek bir feminizm yok bir hayli var, týpký sosyalizmin birçok versiyonu olduðu gibi. Ve belki Hristiyanlýðýn da. Her yeni siyasi konjonktürde farklý versiyonlar arasýnda ayrým yapmak, ilgili teoriyi ve siyasi pratiði seçmek bize baðlý. Gerçekliðimizi yansýtacak ve amacýmýza hizmet edecek kavramlara, düþünce araçlarýna ihtiyacýmýz var. Bizim durumumuzda ihtiyacýmýz olan þey, antimilitarizmle iþlevli bir biçimde baðlantýlandýrýlabilecek bir feminizmdir.

Öncelikle �feminizm�in kullanýlageldiði ve þahsen benim verimsiz bulduðum bazý biçimlerini düþünelim. Ýlkin, bazý kadýnlar, kadýnlarýn erkeklerden doðal, biyolojik farklýlýðýný ve erkeklerden üstünlüðünü savunan þu özcü teoriye feminizm adýný vermiþler. Ýkinci olarak, amaçlarý çokuluslu þiketlerden tutun da orduya kadar her alanda, erkeklerle baþarýlý bir þekilde rekabet ederek eþitlik saðlamak olan bazý kadýnlar da kendilerine feminist diyorlar. Bu, kollektif olmaktan çok bireysel bir tasarýdýr. Bu �liberal� feminizmdir, mesele yerleþik kurumlarýmýzý dönüþtürmek deðil, merdivenin basamaklarýný hýzla týrmanmaktýr. Kadýnlarý ilerletecek olanýn kiþisel ve yukarý doðru týrmanýlacak bir yol olduðunu düþünen kadýnlar, ayný zamanda, tek tek erkekleri sorun olarak görme eðilimindedirler. Onlarý erkek þovenistler diye adlandýrabilirler. Bireysel eril tavrýn ortaya çýktýðý kültürler, bu kültürlerin ne gibi çýkarlara hizmet ettiði, bunlarýn erkeklere de nasýl zarar verdiði ve erkeklerin bu konuda ne yapabilecekleri hakkýnda sorular sormazlar.

Üçüncüsü, feminizm sözcüðü toplumsal cinsiyet baskýsýný, birincil veya aslýnda tek baský olarak görenler tarafýndan sýk sýk �radikal� takýsýyla birlikte kullanýlýr. Radikal feminizm bence gayet yararlýdýr. Radikal feminizmin, bedenin zorlu gerçekliklerine, özellikle cinsellik ve þiddete dair oluþturduðu anlayýþ olmadan yapamayýz. Fakat bundan daha karmaþýk bir çözümlemeye ihtiyacýmýz var. Erkekler, erkekler olarak kadýnlarýn ezilmiþliðinin tek kaynaðý deðildir. Mesela, kapitalist pazarlarýn iþleyiþini, milliyetçi ve faþist hareketlerin anlamýný ve dinlerde köktenciliðin artýþýnýn gerekçesini kavramak zorundayýz. Bunlar patriyarkanýn sadece yan ürünlerine indirgenemez.

Kendi amaçlarýmýz için bir feminizm

Þimdi size, bahsettiðim muhtelif biçimlerde kendini satmayan feminizm sözcüðünden ne anladýðýmý söylemek zorundayým: Pek çoðumuzun (onu nasýl adlandýracaðýmýzý her zaman bilmediðimiz halde) gönül verdiði bir hareket, kadýnlarýn savaþ karþýtý aktivizmi için hem elveriþli hem de bu konuda açýklamada bulunan bir feminizm. Burada dile getirdiklerimle ne yaptýðýmýn tamamen farkýndayým: Feminizmle kastettiðim þey budur, benim için en iþe yarar olan düþünüþ biçimi budur, bu benim aklýma yatýyor ve ilerlemeci siyaset anlayýþýma hizmet ediyor. Fakat, bu konuyu tartýþmak üzere size açýyorum.

Her þeyden önce, bize, sadece kadýnlarýn ve erkeklerin yaþam tecrübeleri arasýndaki farklýlýða, onun sayesinde erkeklerin her þey, kadýnlarýn hiçbir þey ya da tam tersi olduðu �tamamlayýcýlýk etkisi�ne dikkat çekmenin ötesine geçen bir feminizmin gerekli olduðunu söyleyebilirim. Böylesi bir feminizm, bahsedilen farklýlaþmanýn içinde, bünyesinde iktidarý ve eþitsizliði barýndýran bir sürecin varlýðýný görür. Bizim toplumlarýmýzda erkekler, kadýnlarý �öteki� olarak tanýmlama ve böyle yaparak kadýnlarý daha az deðerli gösterme gücüne sahiptir. Feminizm bu �ötekileþtirme� sürecini, toplumsal cinsiyete dayalý bir iktidar yapýsýnýn varlýðýný baþlatan bir süreç olarak görür.

Bu düzeni tarif etmeye yarayabilecek belli kavramlar var. Bunlar, ilk önce akademik çalýþmada kullanýma girdi; fakat pratiðe yönelik bazý sorularý teþvik etmesi açýsýndan faydalýdýr. Bazý kadýnlar �ataerki� terimini, halen içinde yaþadýðýmýz erkek egemen �toplumsal cinsiyet düzeni� türünü tanýmlamak için kullanýrlar. Burada uðraþtýðýmýz þeyin, büyük ve sistemli bir þey olduðunu hatýrlatmasý açýsýndan böylesi stenografik terimlere sahip olmak yararlýdýr.

Toplumsal cinsiyet düzeni, elbette ki, her zaman için toplumsal sýnýf düzeniyle, etnisiteye dayalý düzenle ve toplumdaki diðer iktidar görünümleriyle iç içe geçmiþtir. Ayrýca, uygun bir terim de var: �Toplumsal cinsiyet rejimi.� Bu, verili herhangi bir kurumdaki toplumsal cinsiyete dayalý düzenlemeler anlamýna gelir. Bu bizi birtakým yararlý sorular sormaya sevk eder: Toplumsal cinsiyete dayalý iktidar, çokuluslu þirketin yönetim kurulu odasýnda nasýl iþler? Veya, benim çocuðumun okulundaki toplumsal cinsiyete dayalý iliþkiler nelerdir? Bütün bunlarýn ilginç bir þekilde farklý toplumsal cinsiyet rejimlerine sahip olmasýný bekleriz. Toplumsal cinsiyet rejimlerine, hatta toplumsal cinsiyet düzenine meydan okunabilir ve bu rejim ve düzen deðiþtirilebilir.

Bob Connel de bir kavram önermiþtir: �Ataerkil kâr payý.� Bununla, bir bütün olarak erkeklerin ataerkil bir toplumsal cinsiyet düzeninde yaþamaktan saðladýklarý avantajý kastediyor. Ancak, ataerkil sistemler muhakkak ki, sadece kadýnlar ve erkekler arasýndaki hiyerarþik iliþkileri kapsamaz. Ataerkil sistemler ayný zamanda, erkekleri, bazýlarýnýn fena halde aleyhine olmak üzere, kendi arasýnda derecelendiren geniþ çaplý hiyerarþilere sahiptirler. Erat pozisyonundaki erkeklerin savaþ zaiyatýndan biraz daha iyi bir muamele görebildiði bir orduyu düþünün. Her erkek ataerkil kâr payýndan eþit miktarda nasiplenmez. Yine de bu kavram erkekleri, yararlý bir þekilde kendilerini sorgulamaya yönlendirebilir.

Ýhtiyaç duyduðumuzu ileri sürdüðüm bu özcülük karþýtý feminizm toplumsal cinsiyeti pek çok farklý þekillerde yaþanan bir þey olarak görür: Çoðul anlamda erkeklikler ve kadýnlýklar üzerine konuþmak ancak bu takdirde bir anlam ifade eder. Böylesi bir feminizm; kimlikleri, eril ve diþil kimlikler de dahil olmak üzere, varolan zamana veya mekana göre farklýlaþabilen akýþkan ve deðiþebilir þeyler olarak kabul eder. Kolektif bir feminizmin baþarý ölçütü, bir kadýnýn merdivenin ne kadar yukarýsýna týrmandýðý deðil, geride kalan çok sayýda kadýnýn içinde bulunduðu durumdur.

Milliyetçilik ve militarizmle tartýþmaya girmek

Dolayýsýyla bu tür bir feminizm, ataerkil toplumsal cinsiyet düzenini görür, anlamaya ve her þeyden önce ona meydan okumaya çalýþýr. Feminizm bunun için vardýr. Ancak þimdi bir adým daha atmak ve gayet dikkatle tanýmlamýþ olduðumuz bu feminizmi, ataerkiyle mücadelenin ötesine, her ikisi de þavaþa derinden bulaþmýþ diðer iki sistemle -milliyetçilik ve militarizmle- buluþmaya yönlendirmek istiyorum.

Milliyetçilik ve militarizmin her ikisi de birer ideolojidir (düþünce kuramlarý) ve bundan kaynaklanan pratiklerden ibarettirler. Þimdi bunu göz önünde tutarsak, ataerkil bir toplumda, toplumsal cinsiyetteki eþitsizlikler ve sapmalar, militarizm ve milliyetçilik diye adlandýrdýðýmýz toplumsal sistemlerin en ayýrt edici özelliðidir. Bunlar bir tür �birader�[3] ideolojilerdir ve kadýnlar ve erkekler için toplumsal cinsiyet iliþkilerine dair çok benzer senaryolarý vardýr. Aktif, saldýrgan ve kamusal bir erkeði ve erkekliði biçimlendirirler. Bu �gerçek erkek�, kadýnsý özellikleri pasiflik, evcimenlik ve sadakat olan münasip kadýndan keskin hatlarla ayrýþtýrýlmýþtýr. Bu düþünce kuramlarýnýn her üçünde de erkeðe (baba, vatansever, asker), kadýndan çok daha fazla deðer atfedilir. Pek çok kadýn, bunun gibi kültürlerde kendi geleneksel rollerini yeterince gururla oynar. Her þeye raðmen kadýnlar, devamlýlýk için hayati öneme sahiptir çünkü, hem nüfusu hem de kültürü yeniden üreten onlardýr. Lakin eþler ve anneler olarak deðer kazanýrlar, özerk varlýklar olarak deðil.

Bazen bunu þöyle deðerlendiririm: Ataerki, milliyetçilik ve militarizm bir tür karþýlýklý hayranlýk toplumudur. Milliyetçilik ataerkiye aþýktýr, çünkü ataerki ona gerçek minik vatanseverler doðuracak kadýnlar sunar. Militarizm ataerkiye aþýktýr; çünkü ataerkinin kadýnlarý, oðullarýný asker olmalarý için kendisine takdim eder. Ataerki milliyetçiliðe ve militarizme aþýktýr; çünkü bu ikisi tam anlamýyla erkeksi erkekler üretir.

Eðer bunlar doðruysa, toplumsal cinsiyete dayalý iliþkilerin belirli bir biçiminin, savaþlara yol açan ve savaþlarýn sürmesini saðlayan sistemin karakteristik bir parçasý olduðunu görmek zorundayýz. Ve feminizm, ataerkiye meydan okurken diðer iki �izm�e de meydan okur. Feminizmin teorisi, bizim ataerkiyi kapana kýstýrmayý kendine amaç edinmiþ düþünme araçlarýmýz, militarizm ve milliyetçiliðin altýný oymak için çok yararlý araçlardýr.

�Ýnsani Savaþlar�

Bununla birlikte, burada deðinmemiz gereken bir görünümler sorunu vardýr. ABD veya Britanya�nýn bu günlerde baþlattýðý savaþlarýn, görünüþte milliyetçilik ve militarizm ideolojileri namýna yapýlýyormuþ havasý taþýmamasý bazen kafa karýþtýrýcý olabiliyor. ABD�nin savaþ söyleminin ve savaþa giriþmesinin asýl amacý, elbette ki, her zaman olduðu gibi yine aynýdýr: ekonomik denetim için siyasi hakimiyet. ABD iþ dünyasýnýn çýkarlarý, ABD tarafýndan hayata geçiriliyor. Bush ve Blair�in �özel iliþki�si, Britanya�nýn dünyadaki ulusal kýdemiyle iliþkili.

Ancak son yýllarda Batýlý ülkeler modasý geçmiþ milliyetçilik söylemini rafa kaldýrýp yerine, dünya seçmenleri için halihazýrda daha kabul edilebilir duran insaniyet ve güvenlik söylemini kullanmaya baþladýlar. Yeni söylem, eski söylemleri geri kalmýþ gibi lanse eder. Ataerki -Ortaçaðdan kalma Taliban�ýn kadýnlara yaptýðý tam da budur. Ya milliyetçilik -bu, katil Sýrplarýn bir marifeti deðil mi? Peki ya militarizm?- bu biz deðiliz; bu, Saddam ve onun kitle imha silahlarý. Bu tablo içinde Birleþmiþ Milletler de bir kýlýfýna uydurulur -bu suretle, savaþ projeleri, ulusaldan ziyade uluslararasý, militaristten ziyade insaniymiþ gibi görünür.

Ayrýca, günümüzde Batý kültürlerindeki belli baskýlar, siyasetçileri yüzeysel deðiþimleri kabul etmeye zorladý. Bunlarýn bazýlarýnýn kaynaðý aslýnda, kadýnlarýn kendi talepleridir -örneðin; kadýnlarýn orduya dahil edilmesi, hatta, þu günlerde, bizzat savaþan figürler olarak. Sonuçta ordu artýk pek de öyle ataerkilmiþ gibi görünmüyor. Hatta militarist kahramanlýðýn küçük bir kýsmýný sanki kaybetmiþ gibi duruyor: Kamuoyu ölü Amerikan askeri istemiyor.

Fakat, görünenin altýndaki acý gerçek þudur ki, ataerki, milliyetçilik ve militarizm, yapýlar ve kültürler olarak hâlâ oradalar. �Modern� toplumlarda orduya hizmetle gurur duymak, milli onur ve yiðitlik derinlerde yatar. Þimdilerde Britanya nüfusunun savaþ yanlýsý kesiminde tam da bu vardýr. Geçenlerde, biz Irak�taki savaþa karþý çýkmak üzere sokaklara dökülmüþken, yanýmdan geçen bir adam öfke içinde þöyle baðýrdý: �Hepiniz korkaksýnýz, siz busunuz!� Ayný zamanda, ABD�deki köktenci Hristiyanlýðýn rolünü, silah kültürünü ve yýldýz ve çizgi[4] etrafýnda þekillenen seremonileri bir düþünün. Bu tarz kültürlerin hâlâ yeþermesi sayesinde, Bush, Cheney ve Rumsfeld gibi siyasi aktörler, nüfusun büyük bir çoðunluðunu, savaþ planlarýnýn ardý sýra sürükleyebiliyorlar.

Dolayýsýyla yapmaya çalýþtýðým, feminizmin, milliyetçi siyasi projelere karþý durmaya ve antimilitarizme eklemlenen bir konumda olmadýðýný teori ve pratik olarak, bunlara nasýl önemli bir katký sunabileceðini göstermektir. Gerçekten böyle düþünüyorum, çünkü bunlar had safhada toplumsal olarak cinsiyetlendirilmiþ siyasi yapýlardýr, çünkü toplumsal cinsiyet onlarýn kemiklerine iþlemiþtir; siz feminist bir çözümleme yapmadan militarizmi veya milliyetçiliði bir bütün olarak, tam anlamýyla anlayamazsýnýz. Ve bir adým öteye gidip þöyle denilebilir: Bunlara feminist bir pratik olmaksýzýn etkili bir þekilde meydan okuyamazsýnýz.

Irkçýlýk ve savaþ

Feminist bir bakýþla, militarizm ve milliyetçilik anlayýþýmýzýn nasýl geliþtiðini ele aldýktan sonra, bunu tersyüz etmek suretiyle milliyetçilik eleþtirisini gündeme getirirken kadýnlar ve erkeklere (toplumsal cinsiyet iliþkilerine, ataerkiye) dair kavrayýþýmýzý nasýl daha iyi bir hale geldiðini düþünerek sözlerimi bitirmek istiyorum.

Geçen Eylül ayýnda Ýsrail�in kuzeyinde, Bat Shalom tarafýndan düzenlenen bir etkinliðe katýldým. Bat Shalom, iþgale fiilen karþý çýkan, hem Ýsrailli Yahudi hem de Ýsrailli Filistinli kadýnlardan oluþan bir grup. Irkçýlýk temasý etrafýnda bir toplantý düzenlemiþlerdi. Önce þöyle düþündüðümü itiraf etmeliyim: �Ýsrail ordusunun Batý Þeria�da hâlâ sürdürdüðü dehþet verici saldýrýlar düþünüldüðünde, böylesi bir temayý seçmek, sorunun sanki bir hayli hafife alýndýðýný gösteriyor.� Yanýlmýþtým. Çok faydalý bir vurguydu. Bizim, Siyonist projede ima edilen ýrkçýlýðýn varlýðýný tanýmamýzý saðlayarak, bizi her þeyi en baþtan yeniden düþünmeye sevk etti. Görünür kýldýðý, iki þey arasýndaki iliþkiydi: Ýsrail içindeki (ikinci sýnýf vatandaþlarý Mizrahi Yahudilerine ve üçüncü sýnýf vatandaþlarý Ýsrailli Arap Filistinlilere karþý iþleyen) Yahudi Irkçýlýðý; ve Yeþil Hattýn diðer yanýnda yaþayan Filistinliler�in insanlýk dýþý bir konuma indirgenmesi. Ýçerideki ýrkçýlýk Ýþgal�in vahþiliðini meþrulaþtýrýyor ve Ýþgal Altýndaki Topraklar�daki çatýþma, içerideki ýrkçýlýðý meþrulaþtýrýyor.

New York ve Washington�da 11 Eylül 2001�de gerçekleþen saldýrýlarýn hemen akabinde, pek çoðumuzun, bu korkunç olaylarýn bizi bir deðil, iki þekilde etkileyeceðini fark etmesini saðlayan, bu tür bir siyasi düþünceydi. ABD, bu sözde �terörist�lerden hangi cehennemde olurlarsa olsunlar, hiç þüphe yok ki, intikam alacaktý. Kesinlikle savaþ çýkacaktý ve biz buna karþý koymak durumunda kalacaktýk.

Ancak ikinci olarak, ayný zamanda kendi toplumumuzda yaþayan �Müslümanlar�a ve diðer �yabancýlar�a yönelik ýrkçýlýkta ve baskýda da ani bir artýþ olacaktý. �Terörizm�e karþý �güvenlik� adýna, onlarýn sivil özgürlükleri (ve bizim sivil özgürlüklerimiz) tehdit altýnda olacaktý ve biz buna da karþý koymaya mecburduk. Müslümanlar, Yahudiler ve Hristiyanlar olarak adlandýrýlmayý ve bölünmeyi reddetmek zorundaydýk. Ve þunu söylememiz þarttý: Hareketimiz içinde biz bu þeylerin hem hepsi, hem de hiçbiriydik. Kültürel farklýlýðý dinsel farklýlýða indirgeyen ve dinsel farklýlýðý ýrkçýlaþtýran görüþü reddetmek zorundaydýk.

Ve þimdi bazýlarýmýzýn, bir kýsmý savaþ karþýtý olan, diðer bir kýsmý ýrkçýlýða karþý etkinlik gösteren bir avuç kadýn örgütlenmesi ve iletiþim aðýyla hýzla bir tür geçici koalisyon oluþturmasýndan gurur duyuyorum. Bu gruplar þunlardý: Savaþa Karþý Siyahlý Kadýnlar (Women in Black against War), Barýþ ve Özgürlük için Uluslararasý Kadýnlar Birliði (The Women�s International League for Peace and Freedom), Ýslami Yasalar Altýnda Yaþayan Kadýnlar (Women Living Under Muslim Laws), Köktenciliklere Karþý Kadýnlar (Women Against Fundementalisms), Southall�lý Siyah Kýzkardeþler (Southall Black Sisters), ve Ortak Eylem (Act Together) (Birleþik Krallýk�ta Iraklý ve diðer kadýnlarýn oluþturduðu bir grup). Þimdiye kadar birlikte, �içeðitim� diye adlandýrdýðýmýz iki etkinlik düzenledik. Bu, etkinlikler için doðru bir isimdi, çünkü bu toplantýlarda son derece farklý türde, açýkça ortaya konmuþ bilgiyi biraraya getirdik ve ben birbirimizden, sonrasýnda politikamýzý þekillendiren bir þeyleri gerçekten de öðrendiðimizi hissediyorum.

Siyasi tercihler yapmak

Burada modelini sunmaya çalýþtýðým feminist, anti-militarist ve milliyetçilik karþýtý veya ýrkçýlýk karþýtý düþünce biçimi, mütemadiyen sýnamaya tabi tutuluyor. Kaçýnýlmaz olarak, halen süren Savaþý Durdurun Koalisyonu (Stop the War Coalition) gibi savaþa karþý çýkan daha büyük bir hareketin parçasýyýz. Ancak, verili herhangi bir savaþa karþý çýkan bir hareket, politikalarý tamamýyla çakýþmayan çeþitli öðelerden oluþur. Aslýnda, örtüþme çok az bile olabilir -sadece �bu savaþa hayýr.� Bir gösteride, hatta platformda, sýnýf eksenli siyasetleriyle toplumsal cinsiyet çözümlemesini ve baðýmsýz kadýn örgütlenmesini sapma olarak deðerlendirip kýnayan sol gruplar olacaktýr. Bu ortamlarda, kadýnlar için son derece baskýcý bir gelecek tasavvuru olan, ki sadece Müslüman gruplar deðil, köktenci dini siyasi hareketler temsil edilecektir. Orada, milliyetçi veya hatta militarist eðilime sahip, düþmanýmýn düþmaný benim dostumdur mantýðýndan -feci halde basitleþtirilmiþ bir formül- hareketle, ABD ve Britanya�nýn �düþman� diye tanýmladýðý herhangi birini (Miloþeviç�i, Saddam Hüseyin�i, Usama bin Laden�i) destekleyen kimseler de olacaktýr.

Militarizme ve savaþa karþý çýkan, adil barýþ taraftarý bir kadýn hareketi konumlanýþý ve müttefikleri hakkýnda sürekli, günlük seçimler yapmak zorundadýr. Bizim siyasetimize en uygunu ne tür bir eylemdir: Mizahi mi/meydan okuyan mý? Sözlü mü/fiziksel mi? Yerel mi/denizaþýrý mý? Erkeklerden ve erkeklikten bahseden mi/etmeyen mi? Diðer gruplarla mý/kendi baþýmýza mý? Söylemimizi zekice seçmeliyiz. Dövizlerimize yazdýðýmýz sloganlara, broþürlerde kullandýðýmýz kelimelere, kampanyalarýmýz için bastýrdýðýmýz basýn bültenlerine yansýyan titiz anlayýþý düþünün. Böylesi seçimleri, her daim deðiþen siyasi koþullar içinde, feminist bir çözümlemenin yardýmý olmadan doðru bir þekilde yapabileceðimizi düþünmüyorum.



Bu makale, yazarýn 1 Mart 2003�te Barýþ ve Özgürlük için Uluslararasý Kadýnlar Birliði (the Women's International League for Peace and Freedom-WILPF) Nantwich�teki, Yýllýk Genel Toplantýsý�nda yaptýðý bir konuþmaya dayanmaktadýr. Kiþisel bir görüþtür ve herhangi bir örgütün konumlanýþýný yansýtmaz. WILPF�ýn websitesine, www.wilpf.int.ch, ve Siyahlý Kadýnlar�ýn websitesine, www.womeninblack.org.uk, tartýþma metni olarak konulmuþtur.

http://www.lilithkolektifi.com